Araştırma Olanakları

Antik DNA ve Metagenomik Araştırma Laboratuvarı

İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü bünyesinde faaliyet gösteren Antik DNA ve Metagenomik Araştırma Laboratuvarı, geçmişten günümüze biyolojik çeşitliliğin moleküler düzeyde anlaşılmasına katkı sağlayan ileri düzey bir araştırma altyapısı sunmaktadır. Laboratuvar, paleogenetik, evrimsel biyoloji, arkeogenomik ve çevresel genomik alanlarında disiplinler arası çalışmalar yürütmektedir.

Araştırma Alanları

Laboratuvarda yürütülen çalışmalar başlıca aşağıdaki alanları kapsamaktadır:

  • Antik insan, hayvan ve bitki örneklerinden DNA izolasyonu
  • Paleogenetik analizler ve evrimsel süreçlerin aydınlatılması
  • Mitokondriyal DNA, Y kromozomu ve X kromozomu analizleri
  • Haplogrup tayini ve popülasyon genetiği çalışmaları
  • Çevresel örneklerden (toprak, su vb.) metagenomik analizler
  • Mikrobiyota profillemesi ve ekolojik genomik araştırmalar

Bu kapsamda, geçmişte yaşamış organizmaların genetik yapıları incelenerek türler arası ilişkiler, göç modelleri ve adaptasyon süreçleri ortaya konulmaktadır.

ZooMS (Zooarchaeology by Mass Spectrometry), arkeolojik kemik, diş ve diğer hayvansal kalıntıların tür tayinini yapmak için kullanılan modern bir biyomoleküler yöntemdir. Özellikle morfolojik olarak ayırt edilemeyen küçük veya parçalanmış kemiklerin hangi hayvana ait olduğunu belirlemede çok güçlüdür.

Teknolojik Altyapı ve Yöntemler

Laboratuvar, modern moleküler biyoloji ve genomik tekniklerle donatılmıştır. Çalışmalarda:

  • Yüksek hassasiyetli DNA izolasyon protokolleri
  • Yeni nesil dizileme (NGS) teknolojileri
  • Biyoinformatik ve veri analizi yaklaşımları
  • Kontaminasyon kontrolüne yönelik temiz oda (clean lab) prensipleri

aktif olarak kullanılmaktadır. Bu sayede düşük miktardaki ve bozulmuş DNA örneklerinden güvenilir sonuçlar elde edilebilmektedir.

Bilimsel Katkı ve Amaç

Antik DNA ve metagenomik çalışmalar, yalnızca geçmiş biyolojik çeşitliliğin anlaşılmasına değil, aynı zamanda günümüz ekosistemlerinin ve insan sağlığının değerlendirilmesine de katkı sağlamaktadır. Laboratuvarın temel amacı:

  • Evrimsel süreçleri moleküler düzeyde çözümlemek
  • Geçmiş çevresel değişimlerin biyolojik etkilerini ortaya koymak
  • Mikrobiyal çeşitliliği ve ekosistem dinamiklerini anlamak
  • ZooMS (Zooarchaeology by Mass Spectrometry), arkeolojik kemik, diş ve diğer hayvansal kalıntıların tür tayinini.
  • Ulusal ve uluslararası bilimsel iş birlikleri ile yüksek etki değerine sahip araştırmalar üretmektir

Eğitim ve İş Birlikleri

Laboratuvar, lisansüstü öğrenciler için aktif bir araştırma ortamı sunmakta; yüksek lisans ve doktora tez çalışmalarına ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca arkeoloji, antropoloji, tıp ve çevre bilimleri gibi farklı disiplinlerle iş birliği içinde projeler yürütülmektedir.

Kurumiçi ve Kurumdışı Hizmetler


- DNA İzolasyonu
- Antik DNA İzolasyonu (Bitki, hayvan ve insan)
- Mitokondriyal genom analizleri ile haplogrup tespiti
- Antik DNA Dizileme (NGSve/veya 3. nesil Nanopore dizileme) ve biyoinformatik değerlendirme
- Paleomikrobiyata tayinin ve mikro-ekolojik değerlendirmeler
- PCR ile istenilen gen bölgesinin çoğaltılması
- Real-Time PCR tekniği ile gen anlatımı miktar tayinleri
- Mikrobiyata (toprak, su ve hava) tayini (16/18S rDNA) ve biyoinformatik değerlendirme
- ZooMS ile arkeolojik kemik, diş ve diğer hayvansal kalıntılardan tür tayini
- Moleküler Biyoloji ve Genetik bilim dalı çerçevesinde uygulamalı kurslar 

Araştırma Gurubu:
Prof. Dr. Ercan ARICAN
Zehra ÖZDEMİR /TÜBİTAK 2204 Bursiyeri, Doktora Öğrencisi)
Seher Elif MEKİK (Yüksek Lisans Öğrencisi)
Huriye Merve ŞEN (Yüksek Lisans Öğrencisi) 

İletişim:
E-Mail: earican@istanbul.edu.tr
Tel: (0212) 4555700 (Dahili 20300)

Bitki Biyoteknolojisi Araştırma Laboratuvarı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Bitki Biyoteknolojisi Laboratuvarı, Prof. Dr. Emine Bilge, Prof. Dr. Güler Temizkan ve Prof. Dr. Nermin Gözükırmızı tarafından kurulmuştur. Laboratuvarımızın bilimsel altyapısı, 1950’li yıllarda bitkiler üzerinde başlatılan genetik çalışmalara dayanmaktadır.

Laboratuvarımız, günümüzde doku kültürü, moleküler biyoloji, gen ve -omik teknolojiler gibi modern yöntemleri kullanarak ulusal, uluslararası ve endüstriyel projeler kapsamında bilimsel faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu çalışmalar kapsamında bugüne kadar 25 ulusal ve uluslararası doktora tezi, 35’in üzerinde yüksek lisans tezi ve çok sayıda lisans bitirme projesi tamamlanmış; moleküler biyoloji, genetik ve biyoteknoloji alanlarında bilgi üretimi ve uygulamalarına önemli katkılar sağlanmıştır.

Laboratuvarımızda, Tarım ve Orman Bakanlığı, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü Biyoteknoloji ve Genetik Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi gibi kurumlarla iş birliği içinde çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar; kapsamlı eğitim ve öğretim faaliyetleri yürütmek, bitki biyoteknolojisi alanındaki yöntem, teknoloji ve güncel uygulamaları kamu ve özel sektör araştırmacılarına aktarmak amacıyla gerçekleştirilmektedir.

Alanında öncü çalışmalar gerçekleştiren araştırma grubumuzun, 500’ün üzerinde ulusal ve uluslararası kitap, kitap bölümü ve araştırma makalesi bulunmaktadır.

Laboratuvar Ekipmanları

  • pH metre
  • Soğutmalı santrifüj
  • Isıtıcılı manyetik karıştırıcı
  • Masaüstü mini otoklav
  • Buzdolabı ve derin dondurucu
  • Çalkalamalı inkübatör
  • Laminar akış kabini
  • Mikroskop
  • Gradient PCR cihazı
  • Real-Time PCR cihazı
  • Nanodrop spektrofotometre
  • Jel görüntüleme sistemi
  • Bitki büyütme kabini
  • Ultrapür su sistemi

Araştırma Grubu

Öğretim Üyeleri

  • Prof. Dr. Şule Arı (Dahili: 20309)
  • Prof. Dr. Neslihan Turgut Kara (Dahili: 20307)
  • Prof. Dr. Özgür Çakır
  • Doç. Dr. Aslıhan Temel
  • Doç. Dr. Cüneyt Uçarlı
  • Dr. Öğr. Üyesi Fatma Elif Çepni Yüzbaşıoğlu

Araştırma Görevlileri
Arş. Gör. Burcu Arıkan

📞 İstanbul Üniversitesi Santral: 0212 455 57 00
📍 Adres: İ.Ü. Biyomühendislik Binası, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü, MB-Z02

Bitki Biyoteknolojisi Laboratuvarına Ait Çok Merkezli Proje Örnekleri

  • Bazı pestisitlerin farklı organizmalardaki mutajenik etkileri
    (TÜBİTAK, Proje No: TBAG 515)
  • Arpa doku kültüründe mutasyon deneyleri
    (İstanbul Üniversitesi Araştırma Fonu, Fen 181-212/030186)
  • Trakya bölgesine uygun yüksek verimli arpa hatlarının ıslahı
    (TÜBİTAK, Proje No: TBAG 623)
  • Farklı arpa eksplantlarından kallus oluşumu, bitki rejenerasyonu ve kromozomal varyasyonların karşılaştırmalı incelenmesi
    (Hordeum vulgare L.)
    (NATO-TU Biyoteknoloji, Alt Proje 1.2.2, Proje No: 842)
  • Kağıtlık hammadde özellikleri biyogenetik olarak geliştirilmiş kavak klonlarının üretimi
    (SEKA, 2001)
  • Sorgum bitkisinin biyoteknolojik yöntemlerle ıslahı
    (MSG, 1998)
  • EUREKA, Cerealstresstol-1322 (1999)
  • Bitki Biyoteknolojisi
    (TÜBİTAK, Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Araştırma Enstitüsü, Proje No: 62-1 001)
  • Paulownia elongata’nın doku kültürü sistemlerinin optimizasyonu ve mikroüretimi
    (TÜBİTAK, GMBAE-Teknogen, Proje No: 62-2-002)
  • Pamuğun biyoteknolojik yöntemlerle ıslahı
    (TÜBİTAK, GMBAE – Türk Tekstil Vakfı)
  • Biyodizel endüstrisi atık sularının fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemlerle arıtılabilirliğinin incelenmesi
    (TÜBİTAK-ÇAYDAG, Proje No: 108Y039)
  • Biyoteknoloji ve Tarımda Endofitler
    (FA COST Action FA1103, TÜBİTAK Proje No: 111O835)
  • Monokotil bitkilerde transformasyon çalışmaları
    (TÜBİTAK, Proje No: TBAG-1404)

Güncel Projeler ve Yayınlar İçin

  • Prof. Dr. Şule Arı
    https://avesis.istanbul.edu.tr/sari
  • Prof. Dr. Neslihan Turgut Kara
    https://avesis.istanbul.edu.tr/neslihantk
  • Doç. Dr. Özgür Çakır
    https://avesis.istanbul.edu.tr/ozgurckr
  • Doç. Dr. Aslıhan Temel
    https://profil.istanbul.edu.tr/tr/p/atemel
  • Dr. Öğr. Üyesi Fatma Elif Çepni Yüzbaşıoğlu
    https://avesis.istanbul.edu.tr/ecepniyuzbasioglu
Biyoanalitik Kimya Araştırma Laboratuvarı

Biyoanalitik Kimya Laboratuvarı; analitik kimya, elektrokimya ve moleküler yaşam bilimlerini bir araya getirerek biyolojik öneme sahip moleküllerin belirlenmesine yönelik yenilikçi analiz yöntemleri geliştirmektedir.

Laboratuvarın araştırmaları; özellikle elektrokimyasal sensör ve biyosensörlerin geliştirilmesi, biyolojik belirteçlerin tayini, enzim immobilizasyonu, DNA biyosensörleri, kromatografik analizler, doğal ürünlerin sekonder metabolit içeriklerinin araştırılması ve antioksidan aktivitelerinin değerlendirilmesi üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Laboratuvar, temel bilimsel araştırmaların yanı sıra geliştirilen yöntemlerin sağlık, biyoteknoloji, çevre, gıda ve farmasötik analiz alanlarında uygulanabilir hâle getirilmesini amaçlamaktadır.

Başlıca Araştırma Alanları

  • Elektrokimyasal sensör ve biyosensörlerin geliştirilmesi
  • DNA biyosensörleri ve nükleik asit temelli tanı sistemleri
  • Enzim biyosensörlerinin tasarımı ve uygulamaları
  • Biyobelirteçlerin hassas ve seçici olarak belirlenmesi
  • Nanopartikül ve nanokompozit temelli elektrot yüzeylerinin geliştirilmesi
  • İletken polimerlerin sensör uygulamalarında kullanılması
  • Elektrot modifikasyonu ve yüzey karakterizasyonu
  • İlaç etken maddelerinin elektrokimyasal davranışlarının incelenmesi
  • Farmasötik ve biyolojik örneklerde analit tayini
  • HPLC temelli biyoanalitik yöntemlerin geliştirilmesi
  • Bitkisel sekonder metabolitlerin ayrılması ve belirlenmesi
  • Doğal ürünlerin antioksidan aktivitelerinin araştırılması
  • Kapiler elektroforez ve ayırma bilimi uygulamaları
  • Analitik yöntem geliştirme, optimizasyon ve validasyon çalışmaları

Sensör ve Biyosensör Teknolojileri

Laboratuvarın temel çalışma alanlarından biri, hedef moleküllerin düşük derişimlerde, hızlı, seçici ve güvenilir biçimde belirlenmesine yönelik sensör ve biyosensör sistemlerinin geliştirilmesidir.

Bu kapsamda farklı elektrot yüzeyleri; iletken polimerler, nanopartiküller, enzimler, nükleik asitler ve biyouyumlu malzemeler kullanılarak modifiye edilmektedir. Geliştirilen sistemlerin analitik performansı; duyarlılık, seçicilik, çalışma aralığı, tayin sınırı, tekrarlanabilirlik ve gerçek örneklere uygulanabilirlik bakımından değerlendirilmektedir.

DNA Biyosensörleri ve Moleküler Tanı

Laboratuvarda hastalıklarla ilişkili genetik belirteçlerin belirlenmesine yönelik elektrokimyasal DNA biyosensörlerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Nükleik asitlerin hedefe özgü tanınması ile elektrokimyasal ölçümün bir araya getirilmesi sayesinde hızlı, ekonomik ve yüksek duyarlılığa sahip moleküler tanı yaklaşımları üzerinde çalışılmaktadır.

Bu çalışmaların güncel örneklerinden biri, Prof. Dr. Sabriye Perçin Özkorucuklu yürütücülüğünde gerçekleştirilen “LAMP Aracılığıyla HPV 16 Tespitine Yönelik DNA Biyosensörü Geliştirilmesi ve Servikal Örneklerde Uygulaması” başlıklı TÜSEB destekli projedir. Projede, izotermal DNA çoğaltma yöntemi olan LAMP ile biyosensör teknolojisinin birleştirilerek HPV 16’nın belirlenmesine yönelik uygulanabilir bir analiz sisteminin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Enzim Biyosensörleri

Enzimlerin elektrot yüzeylerine immobilizasyonuna dayanan biyosensör sistemleri laboratuvarın önemli araştırma konularındandır. Bu sistemlerde enzimin hedef molekülle gerçekleştirdiği özgül biyokimyasal reaksiyon, ölçülebilir bir elektrokimyasal sinyale dönüştürülmektedir.

Enzim immobilizasyonunda kullanılan yüzeylerin geliştirilmesi, biyosensörlerin çalışma koşullarının optimize edilmesi ve analitik performanslarının değerlendirilmesi laboratuvarın araştırma faaliyetleri arasında yer almaktadır.

Doğal Ürünler ve Sekonder Metabolit Analizleri

Laboratuvarda bitkisel kaynaklı biyolojik olarak aktif bileşiklerin araştırılmasına yönelik çalışmalar da yürütülmektedir. Bitki örneklerinde bulunan fenolik bileşikler, antosiyaninler ve diğer sekonder metabolitlerin ayrılması ve miktarlarının belirlenmesi için kromatografik yöntemlerden yararlanılmaktadır.

Bu kapsamda;

  • Bitkisel materyallerden ekstraksiyon,
  • Sekonder metabolitlerin izolasyonu,
  • HPLC yöntemiyle nitel ve nicel analiz,
  • Yöntem optimizasyonu,
  • Antioksidan aktivitenin değerlendirilmesi,
  • Doğal bileşiklerin nanopartikül formülasyonlarında kullanılması

gibi çalışmalar gerçekleştirilmektedir.

Analitik Yöntem Geliştirme

Laboratuvarda gerçekleştirilen araştırmalar yalnızca ölçüm yapılmasını değil, araştırma problemine uygun yeni analiz yöntemlerinin geliştirilmesini de kapsamaktadır.

Yöntem geliştirme süreci genel olarak şu basamaklardan oluşmaktadır:

Araştırma hedefinin belirlenmesi → Numune hazırlama → Analitik yöntemin seçilmesi → Sensör veya elektrot yüzeyinin geliştirilmesi → Deneysel koşulların optimizasyonu → Analitik performansın değerlendirilmesi → Gerçek örnek uygulaması → Verilerin yorumlanması ve raporlanması

Geliştirilen yöntemlerde doğruluk, kesinlik, seçicilik, duyarlılık, doğrusallık, tayin sınırı ve tekrarlanabilirlik gibi analitik performans ölçütleri değerlendirilmektedir.

Eğitim ve Araştırmacı Yetiştirme

Biyoanalitik Kimya Laboratuvarı; lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin disiplinler arası araştırma becerileri kazanmalarına katkı sağlamaktadır. Öğrenciler, araştırma sorusunun oluşturulmasından deney tasarımına, laboratuvar uygulamalarından veri analizine ve bilimsel yayın hazırlanmasına kadar araştırmanın farklı aşamalarında görev alabilmektedir.

Laboratuvar çalışmaları aşağıdaki ders ve araştırma alanlarıyla ilişkilidir:

  • Biyoanalitik Kimya
  • Biyoanalitik Yöntemler
  • Biyosensörler ve Uygulamaları
  • Elektrokimya
  • Moleküler Yaşam Bilimlerinde Enstrümantal Analiz
  • Lisans bitirme projeleri
  • Yüksek lisans ve doktora tezleri

İş Birliği Olanakları

Laboratuvar; moleküler biyoloji ve genetik, analitik kimya, biyokimya, biyoteknoloji, eczacılık, tıp, çevre ve gıda bilimleri alanlarında disiplinler arası iş birliklerine açıktır.

Ortak çalışmalar kapsamında;

  • Araştırma ve deney tasarımı,
  • Sensör ve biyosensör geliştirilmesi,
  • Elektrokimyasal analiz,
  • Biyolojik ve farmasötik örneklerin incelenmesi,
  • HPLC temelli sekonder metabolit analizi,
  • Analitik yöntem optimizasyonu,
  • Lisansüstü tez ve araştırma projeleri,
  • Bilimsel sonuçların değerlendirilmesi ve raporlanması

konularında çalışmalar yürütülebilmektedir.

Vizyon

Biyoanalitik Kimya Laboratuvarının vizyonu; analitik kimya ile moleküler yaşam bilimlerinin kesişiminde yenilikçi, duyarlı, seçici ve uygulanabilir analiz sistemleri geliştiren; sağlık ve biyoteknoloji alanlarında katma değer üreten; nitelikli araştırmacılar yetiştiren ve ulusal ve uluslararası bilimsel iş birlikleri kuran öncü bir araştırma laboratuvarı olmaktır.

İletişim

Prof. Dr. Sabriye Perçin Özkorucuklu
E-posta: sabriyeo@istanbul.edu.tr

Doç. Dr. Gizem Yıldırım Baştemur
E-posta: gizemyildirimbastemur@istanbul.edu.tr

Biyoinformatik Çalışma Gurubu

Biyoinformatik, biyolojik problemlerin çözümünde bilgi teknolojilerinin kullanılması olarak tanımlanabilir. En dar tanımıyla, genomik dizileri destekleyen biyolojik veri tabanlarının oluşturulması ve işletilmesidir. En geniş tanımıyla ise, biyolojik problemlerin çözümünde mevcut tüm bilgisayar uygulamalarının kullanılması olarak anlaşılmaktadır.

Biyoinformatik, modern biyolojide iki temel bilgi akışını kapsamaktadır:

  1. Genetik bilgi akışı:
    Bir organizmanın DNA’sının incelenmesiyle özelliklerinin belirlenmesinden başlayarak, bu organizma türünün oluşturduğu toplulukların karakteristik özelliklerine kadar uzanan bilgi akışıdır. Elde edilen DNA bilgisi, genetik havuzun tanımlanmasında yeniden kullanılmaktadır.
  2. Deneysel bilgi akışı:
    Biyolojik olayların gözlemlenmesiyle elde edilen bilgiler, açıklayıcı modellerle tanımlanır; ardından bu modellerin doğruluğu yeni deneylerle test edilir.

Son yirmi yılda, temel biyolojik araştırmaların klinik tıp uygulamaları ve klinik bilgi sistemleri üzerindeki etkisi daha belirleyici hale gelmiş ve yeni nesil epidemiyolojik, tanısal ve tedaviye yönelik modüllerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Biyoinformatik çalışmaları her ne kadar temel bilim araştırmalarına yönelik gibi görünse de, önümüzdeki on yıl içinde klinik bilişim için vazgeçilmez olacaktır. Örneğin, DNA dizi bilgileri giderek artan sıklıkta hasta tıbbi formlarına dahil edilecektir. Günümüzde ABD’de bazı sigorta şirketleri, risk primlerini belirlerken güncel genetik tarama test sonuçlarını talep edebilmektedir.

Biyoinformatik çalışma grubu; maya genomunda (S. cerevisiae ve S. pombe) bulunan farklı DNA yapılarının (Z-DNA, G-dörtlü sarmal vb.) araştırılması ve bu yapılar ile gen fonksiyonları arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yürütmektedir. Model organizma olması nedeniyle özellikle S. pombe genomundan elde edilecek bilgiler; hayvan ve insanlara yönelik moleküler çalışmalara (kanser, apoptoz, sistem biyolojisi vb.) yeni yaklaşımlar sunacaktır. Çalışma grubu ayrıca bitkilerde biyoinformatik destekli moleküler belirteçlerin belirlenmesi üzerine de çalışmalar yapmaktadır.

Proje

  • Web tabanlı programlar kullanılarak S. pombe genomunda Z-DNA bölgelerinin tespiti

Biyoinformatik Çalışma Grubu Üyeleri

  • Prof. Dr. Ercan Arıcan
  • Dr. Öğr. Üyesi Kemal Şanlı
  • Dr. Öğr. Üyesi Terje Marken Steinum
Genetik Hastalıklar ve Moleküler Analiz Araştırma Laboratuvarı

Genetik Hastalıklar ve Moleküler Analiz Araştırma Laboratuvarı, insan hastalıkları üzerine genomik ve transkriptomik çalışmalar yürütmektedir. Laboratuvar, hastalıkların patofizyolojisini aydınlatmak ve erken tanı koyabilmek amacıyla biyobelirteçlerin bulunmasına odaklanmaktadır.

Laboratuvarda prenatal tanı, in vitro fertilizasyon (IVF), tekrarlayan düşükler, over (yumurtalık) kanseri ve spor genetiği üzerine araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmalarda; kan, doku, amniyotik sıvı, peritoneal sıvı ve diğer vücut örneklerinden elde edilen DNA, RNA ve küçük RNA’ların (miRNA, piRNA) ekspresyonları; mikroarray, PCR, dijital PCR ve dizileme gibi ileri teknolojik yöntemler kullanılarak analiz edilmektedir. Prenatal tanı alanında, hem anne hem de bebeği etkileyen preeklampsi gibi hastalıkların erken teşhisinde belirteç olarak kullanılabilecek 4 önemli miRNA patenti elde edilmiştir. Tekrarlayan düşükler ve IVF başarısızlıklarının moleküler nedenlerini araştırmak amacıyla bu hastalardan alınan doku ve kan örnekleri üzerinden farklı miRNA, mRNA ve gen profilleri belirlenmiştir.

Laboratuvarımızda, over kanserinin oluşumu ve ilerlemesinde etkili olan genler, mRNA’lar ve miRNA’lar, non-invaziv yöntemler (likit biyopsi) kullanılarak erken evrede tespit edilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca, kanserin tekrarlamasına neden olan kanser kök hücrelerinin etkisi ve analizi üzerine çalışmalar da sürdürülmektedir.

Genetik Hastalıklar ve Moleküler Analiz Araştırma Laboratuvarı, genomdaki polimorfizmlerin incelenmesi yoluyla spor ve egzersiz bilimi alanında da çalışmalar yürütmektedir. Genetik kökenli hastalıkların tanı ve tedavisine yönelik moleküler belirteçleri keşfetmek amacıyla, farklı disiplinlerden lisans mezunu araştırmacılar ile birlikte yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğrenciler yetiştirilerek akademik çalışmalar yürütülmektedir. Bu alanlarda gerçekleştirilen araştırmaların sonuçları, yüksek etki faktörlü uluslararası dergilerde yayımlanmıştır. Her yıl en az 4 bilimsel makale üreten araştırma ekibimiz, çalışmalarını yoğun bir şekilde sürdürmekte ve insan hastalıklarının moleküler analizine katkı sağlamaktadır.

İletişim

Prof. Dr. Tuba Günel
Tel: 0212 455 57 00 / 20305
E-posta: gunel@istanbul.edu.tr

Arş. Gör. Dr. Ece Gümüşoğlu
Tel: 0212 455 57 00 / 20305
E-posta: ece.gumusoglu@istanbul.edu.tr

Hayvan Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı

Hayvan Hücre Kültürü Laboratuvarı, ilk olarak 1992 yılında Fen Fakültesi bünyesinde Prof. Dr. Avni Kuru tarafından kurulmuştur. Laboratuvar, 2007 yılında İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenen bir araştırma projesi kapsamında tamamen yenilenmiş ve Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü bünyesinde faaliyetlerine başlamıştır.

Uluslararası standartlara uygun olarak yeniden yapılandırılan Hayvan Hücre Kültürü Laboratuvarı, günümüzde birçok tez ve araştırma projesinin yürütüldüğü modern bir araştırma altyapısı olarak hizmet vermektedir. Geniş hücre koleksiyonu, ileri düzey ekipmanları ve deneyimli araştırmacıları ile pek çok birime destek sağlamış ve danışmanlık yapmıştır.

Araştırma Alanları

Laboratuvarın başlıca araştırma konuları şunlardır:

  • Çeşitli bitki ekstraktlarının ve saf bileşiklerin sitotoksik etkilerinin test edilmesi
  • Antioksidan ve antiviral aktivitelerinin değerlendirilmesi
  • Apoptotik etkilerinin incelenmesi
  • Oksidatif stres sonucu hücre içi moleküllerde (DNA, protein ve lipidler) meydana gelen hasarın belirlenmesi
  • Biyolojik sistemlerde antioksidasyon ve detoksifikasyon mekanizmalarının aydınlatılmasına yönelik çalışmalar

Hücre ve Virüs Koleksiyonu

Laboratuvarda bulunan hücre koleksiyonu:

  • HeLa
  • Vero
  • C6 glioma
  • NRK-52E
  • MDCK
  • VHF93

Ayrıca laboratuvar bünyesinde bir virüs koleksiyonu da bulunmakta olup:

  • Influenza virüsü
  • Parainfluenza tip 2 virüsü

üzerine çalışmalar yürütülmektedir.

Laboratuvar Ekipmanları

  • pH metre (Jenco)
  • Tezgah üstü santrifüj (Nüve, NF-400)
  • Vorteks karıştırıcı (Fisons)
  • Mini otoklav (Nüve, OT-012)
  • Buzdolabı
  • Karbondioksit inkübatörü (HeraCell 240 ve HeraCell 150i, Thermo Scientific)
  • İnkübatör (Nüve, FN-055)
  • Laminar akış kabini (Class II, Bilser)
  • Vakum sistemi (Integra Vacusafe)
  • Mikroskop (Prior)
  • İnvert mikroskop (CK ve CK-31, Olympus)

Araştırma Grubu

  • Prof. Dr. Nazlı ARDA
  • Prof. Dr. Ali KARAGÖZ
  • Prof. Dr. Evren Önay UÇAR
  • Doç. Dr. Cenk KIĞ
  • Doç. Dr. Murat PEKMEZ
  • Dr. Öğr. Üyesi Elif Mertoğlu KAMALI

İletişim

  • Prof. Dr. Nazlı ARDA
    Tel: 0212 455 57 00 / 15212, 15113
    E-posta: narda@istanbul.edu.tr
  • Prof. Dr. Ali KARAGÖZ
    Tel: 0212 455 57 00 / 15116
    E-posta: sanicula@istanbul.edu.tr
  • Prof. Dr. Evren Önay UÇAR
    Tel: 0212 455 57 00 / 15117, 15107
    E-posta: evrenonay@istanbul.edu.tr
  • Doç. Dr. Murat PEKMEZ
    Tel: 0212 455 57 00 / 15468, 15107
    E-posta: muratpekmez@hotmail.com

Projeler

BAP Projeleri

  • “Halk Arasında Kullanılan Çeşitli Tıbbi Bitkilerin Antiviral ve Antitümoral Aktivitelerinin Değerlendirilmesi”
    (Proje No: 1603/30042001, Tamamlandı, Yürütücü: Prof. Dr. Ali Karagöz)
  • “Hücre Kültürlerinde Oksidatif Stres Sonucu Oluşan Protein Karbonillerinin Florometrik ve Elektroforetik Analizi”
    (Proje No: 268/23082004, Tamamlandı, Yürütücü: Prof. Dr. Nazlı Arda) 
Maya Genetiği Teknolojisi ve Genomik Araştırma Laboratuvarı

Bu laboratuvarda, ağır metal metabolizması, yaşlanma ve kanser ile ilişkili hastalıklar üzerine yapılan araştırmalarda model organizma olarak kullanılan Schizosaccharomyces pombe suşu ile aktif farmasötik bileşenlerin hedefleri ve aktiviteleri belirlenmektedir.

Ayrıca bu organizmada glikoz baskılanması (glucose suppression) ve oksidatif stres yanıtı metabolizmaları aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Ökaryotik bir model organizma olan Schizosaccharomyces pombe mayasında; glikoz algılama, hücre içi taşınım, sinyal iletimi ve stres yanıtı yollarının incelenmesi, hem transkriptom analizleri hem de qPCR tekniği kullanılarak hedef genlerin ekspresyon analizleri ile birlikte biyokimyasal yöntemlerle gerçekleştirilmektedir.

Bu çalışmalara ek olarak, oksidatif stres ve ısı şokuna karşı depo karbonhidratlarının sentez ve yıkım hızlarının araştırılması yürütülmektedir. Aynı koşullar altında tiamin metabolizması ile ilişkili genlerin transkripsiyon analizleri de yapılmaktadır. Ayrıca, glikoz algılama ve glikozun hücre içine alımında rol oynayan genlerin yapısal ve transkripsiyonel analizleri gerçekleştirilmektedir.

LABORATUVAR EKİPMANLARI

  • Ökaryotik hücre sayacı
  • Hücre lizis cihazları
  • Jel görüntüleme sistemleri
  • Çalkalamalı inkübatör
  • Biyogüvenlik kabini

ARAŞTIRMA GRUBU

  • Prof. Dr. Bedia Gemici Palabıyık
  • Dr. Öğr. Üyesi Semian Karaer Uzuner
  • Dr. Öğr. Üyesi Çağatay Tarhan
  • Araş. Gör. Dr. Merve Yılmazer

İLETİŞİM

Dr. Öğr. Üyesi Semian Karaer Uzuner
E-posta: semka@istanbul.edu.tr

Prof. Dr. Bedia Gemici Palabıyık
E-posta: bediag@istanbul.edu.tr

PROJELER

  • Mayada süperoksit dismutaz enzimine özgü çinko taşıyıcı proteinlerin araştırılması
  • Schizosaccharomyces pombe’de hücresel yaşlanma çalışmaları
  • Glikoz baskılanmasına dirençli invertaz mutantlarında glikoz metabolizması ile oksidatif stres yanıtı arasındaki ilişkinin incelenmesi (İ.Ü. BAP)
  • Schizosaccharomyces pombe invertaz mutantlarında glikoz sinyallemesi ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin genom düzeyinde incelenmesi (İ.Ü. BAP)
  • Schizosaccharomyces pombe’de glikoz baskılanması ve stres yanıt yollarının araştırılması (TÜBİTAK-TBAG, Proje No: 211T178)
Moleküler Biyokimya Araştırma Laboratuvarı

Molküler Biyokimya Laboratuvarı, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenen 4120 no’lu proje kapsamında, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü bünyesinde 2010 yılında kurulmuştur. TÜBİTAK projeleriyle de desteklenen bu laboratuvar, gelişmiş cihaz altyapısı sayesinde birçok bilimsel araştırma, lisansüstü eğitim ve tez çalışmasında kullanılan bir analiz laboratuvarıdır.

Laboratuvarın kuruluş amacı; moleküler biyolojinin önemli bir alanını oluşturan protein çalışmaları kapsamında, ileri düzey cihazlar ve yeni yöntemler kullanarak uluslararası standartlarda nitelikli ve kapsamlı bilimsel araştırmalar yürütmek ve bu alanda söz sahibi olmaktır. Ayrıca çok sayıda lisansüstü öğrenci yetiştirerek, bu alanda hem üniversitemize hem de ülkemize katkı sağlayacak yetkin araştırmacılar kazandırmayı hedeflemektedir.

ARAŞTIRMA KONULARI

Bu laboratuvarda insan, hayvan, bitki ve mikroorganizmalardan elde edilen materyaller üzerinde proteom analizi yapılmaktadır.

  • Stres proteinleri ve oksidatif protein hasarları proteomik tekniklerle belirlenir
  • Çeşitli enzim aktiviteleri ölçülür
  • Polipeptitlerin elektroforetik ve kromatografik ayrımı gerçekleştirilir

LABORATUVAR EKİPMANLARI

  • pH metre (Inolab)
  • Isıtmalı manyetik karıştırıcı (Heidolph)
  • Terazi (Precisa)
  • Hassas terazi (Man)
  • İzolelektrik odaklama cihazı (Bio-Rad)
  • Soğutmalı santrifüj (Sigma 3-30K)
  • Western blot sistemi (Bio-Rad)
  • Tüp karıştırıcı (Velp Scientifica)
  • Dikey elektroforez sistemleri (Bio-Rad, ATTO)
  • Ultrasonik su banyosu
  • Tüp döndürücü
  • Plaka çalkalayıcı
  • Moleküler görüntüleme sistemi (ChemiDoc XRS)
  • Spektroflorometre
  • Jel görüntüleme sistemi
  • Protein saflaştırma cihazı
  • Jel kurutma sistemi
  • Otomatik elektroforez sistemi
  • Derin dondurucu
  • Buzdolabı
  • HPLC (Shimadzu)
  • Qubit spektroflorometre

ARAŞTIRMA GRUBU

  • Prof. Dr. Nazlı Arda
  • Prof. Dr. Ali Karagöz
  • Prof. Dr. Evren Önay Uçar
  • Doç. Dr. Murat Pekmez
  • Dr. Öğr. Üyesi Elif Mertoğlu

İLETİŞİM

Prof. Dr. Nazlı Arda
E-posta: narda@istanbul.edu.tr

Prof. Dr. Evren Önay Uçar
E-posta: evrenonay@istanbul.edu.tr

PROJELER

BAP PROJELERİ

  • Hücre kültürlerinde oksidatif stres sonucu oluşan protein karbonillerinin florometrik ve elektroforetik analizi
  • Oksidatif stresin neden olduğu DNA hasarı ve onarımı üzerine bitki ekstraktlarının etkileri
  • İstanbul’daki bazı ağaç polenlerinin alerjenik özelliklerinin incelenmesi
  • Oksidatif protein hasarlarının belirlenmesi ve antioksidan aktivitenin değerlendirilmesi
  • Hücre kültürlerinde oksidatif stres hasarlarının onarımında bitki ekstraktlarının etkileri
  • Pankreas hücrelerinin beta hücrelerine farklılaşma mekanizmalarının incelenmesi
  • Hücre içi fosforilasyon mekanizmalarının araştırılması

TÜBİTAK PROJELERİ

  • Süt proteinlerinin antioksidan, antiviral ve antimikrobiyal aktivitelerinin belirlenmesi
  • Aerobik granüler çamurun yapısı ve stabilitesinin incelenmesi
  • Türkiye’de yetişen bazı endemik bitkilerin kimyasal içerikleri ve biyolojik aktiviteleri
  • Glioma hücrelerinde koenzim Q10 ve beta-karotenin etkileri
  • Isı şok proteinlerinin proteomik analizi

DOKTORA TEZLERİ

  • Oksidatif stres altında protein oksidasyonuna karşı antioksidanların koruyucu etkisi
  • Hücrelerde stres proteinlerinin ekspresyonu
  • DNA hasarları ve koruyucu etkiler
  • İlaçların hücresel düzeyde oluşturduğu hasarlar
  • Gen ekspresyon analizleri

YÜKSEK LİSANS TEZLERİ

  • Hücrelerde apoptoz mekanizmaları
  • Bitkilerde proteomik analiz
  • Polen proteinlerinin alerjenik özellikleri
Moleküler Patoloji Araştırma Laboratuvarı

Moleküler Patoloji Laboratuvarında, modern moleküler biyoloji teknikleri kullanılarak patojenlerin moleküler ve biyokimyasal karakterizasyonu gerçekleştirmekte, konak ve patojen arasındaki etkileşimler incelenerek, ilaç kullanımını azaltmak, üretim verimliliğini arttırmak ve dolaylı olarak halk sağlığına katkı sağlamak amaçlamaktadır. Bu kapsamda, enfeksiyon sürecinde görevli virülans genleri ve patojenlerin antimikrobiyal ilaçlara karşı geliştirdiği direnç mekanizmaları moleküler düzeyde incelenmekte, doğal ortamlarından izole edilen mayaların bitki patojeni mantarlar üzerindeki antagonistik etkileri araştırılmakta, patojenle mücadelede kullanılacak antimikrobiyal peptidlerin heterolog sistemlerde üretimi ve nano-ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi üzerine projeler gerçekleştirilmektedir. Fungal patojenlere ait toksinlerin ve antifungal ilaçların hücresel ve moleküler düzeydeki etkileri mezenkimal kök hücreler ve hücre hatları üzerinde incelenmektedir. 

 AR-GE Birimleri
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Patoloji Laboratuvar Zemin Kat MBZ-06 no’lu laboratuvar 

Öğretim Üyeleri:
Prof.Dr. Gülruh Albayrak
Dr. Öğr. Üyesi Elif Çepni Yüzbaşıoğlu

Bölüm/Fakülte/Üniversite İçi İşbirlikleri

Su Bilimleri Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiriciliği ve Hastalıkları Bölümü, Su Ürünleri Hastalıkları Anabilim Dalı, Biyoloji Bölümü Moleküler Biyoloji Anabilim Dalı

Ulusal İşbirlikleri

Marmara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü

Atlas Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

Konya Tarım ve Gıda Üniversitesi, Tarım ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

 Uluslararası İşbirlikleri

Turku Üniversitesi, Biyokimya ve Gıda Kimyası Bölümü (Finlandiya)

 Çalışma Ekibi
Uzman Mehmet Arslan (Doktora Öğrencisi)
Başak Çalık (Yüksek Lisans Öğrencisi)

 Araştırma Alanları

Moleküler Mikrobiyoloji

  • Patojenlerde genotipleme, kemotipleme, sekonder metabolit üretimi, doğal bitkisel yağların antimikrobiyal etkilerinin araştırılması, mikrobiyal transformasyon ve gen susturma çalışmaları


Moleküler Bakteriyoloji

  • Balıklarda hastalık etmeni olan bakterilerin virulans mekanizmalarının karakterizasyonuna yönelik çalışmalar
  • İnsanlarda hastalıktan sorumlu olan bakterilerin virulansının inhibisyonuna yönelik araştırmalar 

Biyoteknoloji

  • Bitki kaynaklı antimikrobiyal peptidin sanayi yan ürünleri kullanılarak biyoreaktörde heterelog üretimi


Hücre Kültürü

  • Mikotoksinlerin ve tarım ilaçlarının kök hücreler üzerindeki etkilerinin araştırılması


 Uygulanan Teknikler

Temel moleküler biyoloji ve temel mikrobiyoloji teknikleri; rekombinant DNA teknolojisi, polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ve gerçek zamanlı PZR ile çoğaltım, agaroz jel elektroforezi, poliakrilamid jel elektroforezi, western melezleme, gümüş boyama, heterelog protein üretimi,   protein izolasyonu ve saflaştırılması, antimikrobiyal aktivite tayini, API aracılı biyokimyasal tanı, canlılık testleri vb.  

 

Laboratuvar Altyapısı

Sınıf II biyogüvenlik kabini

Sıcaklık ve ışık kontrollü büyütme kabini

PZR cihazı

Çalkamalı inkübatör 

Masaüstü santrifüj

Jel elektroforez sistemleri

Su banyosu 

Işık mikroskobu

Floresan mikroskobu (Ortak kullanım)

Gerçek zamanlı PZR cihazı (Ortak kullanım)

Elektroporasyon cihazı  (Ortak kullanım) 

Jel görüntüleme sistemi  (Ortak kullanım) 

İnkübatör  (Ortak kullanım)

Soğutmalı santrifüj  (Ortak kullanım)

Çeker ocak  (Ortak kullanım)

Spektrofotometre  (Ortak kullanım)

Ultrasonikatör  (Ortak kullanım)

 

 Güncel Yüksek Lisans ve Doktora Tez Başlıklarından Örnekler

Yüksek Lisans Tez Başlıkları

  • Yeni Aureobasidium pullulans izolatlarının fusarium culmorum'a karşı biyokontrol aktivitelerinin araştırılması 
  • Esansiyel yağların antibiyotik dirençli Lactococcus garvieae suşları üzerindeki antimikrobiyal etkisinin araştırılması
  • Fusarium'da fludioksonil'in mikotoksin sentezinden sorumlu özgün genlerin anlatımı üzerindeki etkisinin araştırılması
  • Karbendazimin DNA metilasyonu üzerindeki etkisinin Fusarium'da araştırılması
  • Yaygın olarak kullanılan antifungal ajanların Fusarium türlerinin genomik kararsızlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması

Doktora Tez Başlığı

  • Bitki Kaynaklı Rekombinant Füzyon Peptidinin Büyük Ölçekte Üretimi
  • Cilt bakım ürünlerinin formülasyonunda potansiyel bir bileşen olarak doğal antimikrobiyal peptit üretimi
  • Mikotoksinlerin Mezenkimal Kök Hücrelerinin Sağkalımı ve Bölünmesi Üzerindeki Etkilerinin Transkriptomik Düzeyde Taranması

 Yayınlardan Örnekler

Albayrak, G., Varol, G. İ., & Teker, T. (2025). Regulation of Tri5 Gene Cluster in Fusarium Species Through tri4 and tri5 Genes. In Fungal Infections: Causes, Diagnostics, and Treatments (pp. 97-111). Cham: Springer Nature Switzerland.

Albayrak, G., Teker, T., Varol, G. İ., & Yörük, E. (2025). Zearalenone Production: Occurrence, Biosynthesis in Fusarium spp., and Impacts on Public Health. In Fungal Infections: Causes, Diagnostics, and Treatments (pp. 81-96). Cham: Springer Nature Switzerland.

Akpinar, R., Arslan, M., Teker, T., Shikhaliyeva, I., Albayrak, G., & Ozkorucuklu, S. P. (2025). Evaluation of B-type Trichothecene Production by Fusarium graminearum and F. culmorum strains. Journal of Food Composition and Analysis, 108446.

Arslan, M., & Albayrak, G. (2025). Investigation of the mode of action and cytotoxicity of prothioconazole on Fusarium phytopathogens. Physiological and Molecular Plant Pathology, 102918.

Shikhaliyeva, I., Cenk, K. I. Ğ., Gömeç, Ö. Y., & Albayrak, G. (2024). Fusariotoxin-Induced Toxicity in Mesenchymal Stem Cells and Fibroblasts: A Comparison Between Differentiated and Undifferentiated Cells. Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences, 21(1), 62.

Teker, T., Albayrak, G., & Turan, K. (2023). Heterologous Expression and Initial In Silico Characterization of a Novel Snakin-Z Peptide. International Journal of Peptide Research and Therapeutics, 29(5), 84.

Gazdağlı, A., & Albayrak, G. (2023). Characterızatıon Of cox3 And rnl Genes Encoded in Mitochondria Of Fusarium graminearum Schwabe. Trakya University Journal of Natural Sciences, 24(1), 3-9.

Albayrak, G., Yörük, E., Teker, T., & Sefer, Ö. (2023). Investigation of antifungal activities of myrcene on Fusarium reference strains. Archives of Microbiology, 205(3), 82.

Gazdağlı, A., Baştemur, G. Y., Yörük, E., Özkorucuklu, S. P., & Albayrak, G. (2023). Molecular analysis of the genes responsible for catalysing intracellular steps of aurofusarin biosynthesis in Fusarium culmorum. Brazilian Archives of Biology and Technology, 66, e23210821.

 

Şekil In vitro Fusarium kültürleri ve antifungal ajan uygulaması; F. graminearum misel, spor ve protoplast yapıları; Fusarium’un Aerobasidium ile biyolojik kontrolü; in planta Fusarium enfeksiyonu deneyleri

Şekil Bitki antimikrobiyal peptidinin E. coli’de heterolog ekspresyonu ve fermentörde pilot üretimi;


 


Şekil Lactococcus garvieae zoonotik patojeninin biyokimyasal ve genotiplendirme esaslı tanımlaması

İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü bünyesinde faaliyet gösteren Antik DNA ve Metagenomik Araştırma Laboratuvarı, geçmişten günümüze biyolojik çeşitliliğin moleküler düzeyde anlaşılmasına katkı sağlayan ileri düzey bir araştırma altyapısı sunmaktadır. Laboratuvar, paleogenetik, evrimsel biyoloji, arkeogenomik ve çevresel genomik alanlarında disiplinler arası çalışmalar yürütmektedir.

Araştırma Alanları

Laboratuvarda yürütülen çalışmalar başlıca aşağıdaki alanları kapsamaktadır:

  • Antik insan, hayvan ve bitki örneklerinden DNA izolasyonu
  • Paleogenetik analizler ve evrimsel süreçlerin aydınlatılması
  • Mitokondriyal DNA, Y kromozomu ve X kromozomu analizleri
  • Haplogrup tayini ve popülasyon genetiği çalışmaları
  • Çevresel örneklerden (toprak, su vb.) metagenomik analizler
  • Mikrobiyota profillemesi ve ekolojik genomik araştırmalar

Bu kapsamda, geçmişte yaşamış organizmaların genetik yapıları incelenerek türler arası ilişkiler, göç modelleri ve adaptasyon süreçleri ortaya konulmaktadır.

ZooMS (Zooarchaeology by Mass Spectrometry), arkeolojik kemik, diş ve diğer hayvansal kalıntıların tür tayinini yapmak için kullanılan modern bir biyomoleküler yöntemdir. Özellikle morfolojik olarak ayırt edilemeyen küçük veya parçalanmış kemiklerin hangi hayvana ait olduğunu belirlemede çok güçlüdür.

Teknolojik Altyapı ve Yöntemler

Laboratuvar, modern moleküler biyoloji ve genomik tekniklerle donatılmıştır. Çalışmalarda:

  • Yüksek hassasiyetli DNA izolasyon protokolleri
  • Yeni nesil dizileme (NGS) teknolojileri
  • Biyoinformatik ve veri analizi yaklaşımları
  • Kontaminasyon kontrolüne yönelik temiz oda (clean lab) prensipleri

aktif olarak kullanılmaktadır. Bu sayede düşük miktardaki ve bozulmuş DNA örneklerinden güvenilir sonuçlar elde edilebilmektedir.

Bilimsel Katkı ve Amaç

Antik DNA ve metagenomik çalışmalar, yalnızca geçmiş biyolojik çeşitliliğin anlaşılmasına değil, aynı zamanda günümüz ekosistemlerinin ve insan sağlığının değerlendirilmesine de katkı sağlamaktadır. Laboratuvarın temel amacı:

  • Evrimsel süreçleri moleküler düzeyde çözümlemek
  • Geçmiş çevresel değişimlerin biyolojik etkilerini ortaya koymak
  • Mikrobiyal çeşitliliği ve ekosistem dinamiklerini anlamak
  • ZooMS (Zooarchaeology by Mass Spectrometry), arkeolojik kemik, diş ve diğer hayvansal kalıntıların tür tayinini.
  • Ulusal ve uluslararası bilimsel iş birlikleri ile yüksek etki değerine sahip araştırmalar üretmektir

Eğitim ve İş Birlikleri

Laboratuvar, lisansüstü öğrenciler için aktif bir araştırma ortamı sunmakta; yüksek lisans ve doktora tez çalışmalarına ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca arkeoloji, antropoloji, tıp ve çevre bilimleri gibi farklı disiplinlerle iş birliği içinde projeler yürütülmektedir.

Kurumiçi ve Kurumdışı Hizmetler


- DNA İzolasyonu
- Antik DNA İzolasyonu (Bitki, hayvan ve insan)
- Mitokondriyal genom analizleri ile haplogrup tespiti
- Antik DNA Dizileme (NGSve/veya 3. nesil Nanopore dizileme) ve biyoinformatik değerlendirme
- Paleomikrobiyata tayinin ve mikro-ekolojik değerlendirmeler
- PCR ile istenilen gen bölgesinin çoğaltılması
- Real-Time PCR tekniği ile gen anlatımı miktar tayinleri
- Mikrobiyata (toprak, su ve hava) tayini (16/18S rDNA) ve biyoinformatik değerlendirme
- ZooMS ile arkeolojik kemik, diş ve diğer hayvansal kalıntılardan tür tayini
- Moleküler Biyoloji ve Genetik bilim dalı çerçevesinde uygulamalı kurslar 

Araştırma Gurubu:
Prof. Dr. Ercan ARICAN
Zehra ÖZDEMİR /TÜBİTAK 2204 Bursiyeri, Doktora Öğrencisi)
Seher Elif MEKİK (Yüksek Lisans Öğrencisi)
Huriye Merve ŞEN (Yüksek Lisans Öğrencisi) 

İletişim:
E-Mail: earican@istanbul.edu.tr
Tel: (0212) 4555700 (Dahili 20300)

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Bitki Biyoteknolojisi Laboratuvarı, Prof. Dr. Emine Bilge, Prof. Dr. Güler Temizkan ve Prof. Dr. Nermin Gözükırmızı tarafından kurulmuştur. Laboratuvarımızın bilimsel altyapısı, 1950’li yıllarda bitkiler üzerinde başlatılan genetik çalışmalara dayanmaktadır.

Laboratuvarımız, günümüzde doku kültürü, moleküler biyoloji, gen ve -omik teknolojiler gibi modern yöntemleri kullanarak ulusal, uluslararası ve endüstriyel projeler kapsamında bilimsel faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu çalışmalar kapsamında bugüne kadar 25 ulusal ve uluslararası doktora tezi, 35’in üzerinde yüksek lisans tezi ve çok sayıda lisans bitirme projesi tamamlanmış; moleküler biyoloji, genetik ve biyoteknoloji alanlarında bilgi üretimi ve uygulamalarına önemli katkılar sağlanmıştır.

Laboratuvarımızda, Tarım ve Orman Bakanlığı, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü Biyoteknoloji ve Genetik Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi gibi kurumlarla iş birliği içinde çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar; kapsamlı eğitim ve öğretim faaliyetleri yürütmek, bitki biyoteknolojisi alanındaki yöntem, teknoloji ve güncel uygulamaları kamu ve özel sektör araştırmacılarına aktarmak amacıyla gerçekleştirilmektedir.

Alanında öncü çalışmalar gerçekleştiren araştırma grubumuzun, 500’ün üzerinde ulusal ve uluslararası kitap, kitap bölümü ve araştırma makalesi bulunmaktadır.

Laboratuvar Ekipmanları

  • pH metre
  • Soğutmalı santrifüj
  • Isıtıcılı manyetik karıştırıcı
  • Masaüstü mini otoklav
  • Buzdolabı ve derin dondurucu
  • Çalkalamalı inkübatör
  • Laminar akış kabini
  • Mikroskop
  • Gradient PCR cihazı
  • Real-Time PCR cihazı
  • Nanodrop spektrofotometre
  • Jel görüntüleme sistemi
  • Bitki büyütme kabini
  • Ultrapür su sistemi

Araştırma Grubu

Öğretim Üyeleri

  • Prof. Dr. Şule Arı (Dahili: 20309)
  • Prof. Dr. Neslihan Turgut Kara (Dahili: 20307)
  • Prof. Dr. Özgür Çakır
  • Doç. Dr. Aslıhan Temel
  • Doç. Dr. Cüneyt Uçarlı
  • Dr. Öğr. Üyesi Fatma Elif Çepni Yüzbaşıoğlu

Araştırma Görevlileri
Arş. Gör. Burcu Arıkan

📞 İstanbul Üniversitesi Santral: 0212 455 57 00
📍 Adres: İ.Ü. Biyomühendislik Binası, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü, MB-Z02

Bitki Biyoteknolojisi Laboratuvarına Ait Çok Merkezli Proje Örnekleri

  • Bazı pestisitlerin farklı organizmalardaki mutajenik etkileri
    (TÜBİTAK, Proje No: TBAG 515)
  • Arpa doku kültüründe mutasyon deneyleri
    (İstanbul Üniversitesi Araştırma Fonu, Fen 181-212/030186)
  • Trakya bölgesine uygun yüksek verimli arpa hatlarının ıslahı
    (TÜBİTAK, Proje No: TBAG 623)
  • Farklı arpa eksplantlarından kallus oluşumu, bitki rejenerasyonu ve kromozomal varyasyonların karşılaştırmalı incelenmesi
    (Hordeum vulgare L.)
    (NATO-TU Biyoteknoloji, Alt Proje 1.2.2, Proje No: 842)
  • Kağıtlık hammadde özellikleri biyogenetik olarak geliştirilmiş kavak klonlarının üretimi
    (SEKA, 2001)
  • Sorgum bitkisinin biyoteknolojik yöntemlerle ıslahı
    (MSG, 1998)
  • EUREKA, Cerealstresstol-1322 (1999)
  • Bitki Biyoteknolojisi
    (TÜBİTAK, Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Araştırma Enstitüsü, Proje No: 62-1 001)
  • Paulownia elongata’nın doku kültürü sistemlerinin optimizasyonu ve mikroüretimi
    (TÜBİTAK, GMBAE-Teknogen, Proje No: 62-2-002)
  • Pamuğun biyoteknolojik yöntemlerle ıslahı
    (TÜBİTAK, GMBAE – Türk Tekstil Vakfı)
  • Biyodizel endüstrisi atık sularının fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemlerle arıtılabilirliğinin incelenmesi
    (TÜBİTAK-ÇAYDAG, Proje No: 108Y039)
  • Biyoteknoloji ve Tarımda Endofitler
    (FA COST Action FA1103, TÜBİTAK Proje No: 111O835)
  • Monokotil bitkilerde transformasyon çalışmaları
    (TÜBİTAK, Proje No: TBAG-1404)

Güncel Projeler ve Yayınlar İçin

  • Prof. Dr. Şule Arı
    https://avesis.istanbul.edu.tr/sari
  • Prof. Dr. Neslihan Turgut Kara
    https://avesis.istanbul.edu.tr/neslihantk
  • Doç. Dr. Özgür Çakır
    https://avesis.istanbul.edu.tr/ozgurckr
  • Doç. Dr. Aslıhan Temel
    https://profil.istanbul.edu.tr/tr/p/atemel
  • Dr. Öğr. Üyesi Fatma Elif Çepni Yüzbaşıoğlu
    https://avesis.istanbul.edu.tr/ecepniyuzbasioglu

Biyoanalitik Kimya Laboratuvarı; analitik kimya, elektrokimya ve moleküler yaşam bilimlerini bir araya getirerek biyolojik öneme sahip moleküllerin belirlenmesine yönelik yenilikçi analiz yöntemleri geliştirmektedir.

Laboratuvarın araştırmaları; özellikle elektrokimyasal sensör ve biyosensörlerin geliştirilmesi, biyolojik belirteçlerin tayini, enzim immobilizasyonu, DNA biyosensörleri, kromatografik analizler, doğal ürünlerin sekonder metabolit içeriklerinin araştırılması ve antioksidan aktivitelerinin değerlendirilmesi üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Laboratuvar, temel bilimsel araştırmaların yanı sıra geliştirilen yöntemlerin sağlık, biyoteknoloji, çevre, gıda ve farmasötik analiz alanlarında uygulanabilir hâle getirilmesini amaçlamaktadır.

Başlıca Araştırma Alanları

  • Elektrokimyasal sensör ve biyosensörlerin geliştirilmesi
  • DNA biyosensörleri ve nükleik asit temelli tanı sistemleri
  • Enzim biyosensörlerinin tasarımı ve uygulamaları
  • Biyobelirteçlerin hassas ve seçici olarak belirlenmesi
  • Nanopartikül ve nanokompozit temelli elektrot yüzeylerinin geliştirilmesi
  • İletken polimerlerin sensör uygulamalarında kullanılması
  • Elektrot modifikasyonu ve yüzey karakterizasyonu
  • İlaç etken maddelerinin elektrokimyasal davranışlarının incelenmesi
  • Farmasötik ve biyolojik örneklerde analit tayini
  • HPLC temelli biyoanalitik yöntemlerin geliştirilmesi
  • Bitkisel sekonder metabolitlerin ayrılması ve belirlenmesi
  • Doğal ürünlerin antioksidan aktivitelerinin araştırılması
  • Kapiler elektroforez ve ayırma bilimi uygulamaları
  • Analitik yöntem geliştirme, optimizasyon ve validasyon çalışmaları

Sensör ve Biyosensör Teknolojileri

Laboratuvarın temel çalışma alanlarından biri, hedef moleküllerin düşük derişimlerde, hızlı, seçici ve güvenilir biçimde belirlenmesine yönelik sensör ve biyosensör sistemlerinin geliştirilmesidir.

Bu kapsamda farklı elektrot yüzeyleri; iletken polimerler, nanopartiküller, enzimler, nükleik asitler ve biyouyumlu malzemeler kullanılarak modifiye edilmektedir. Geliştirilen sistemlerin analitik performansı; duyarlılık, seçicilik, çalışma aralığı, tayin sınırı, tekrarlanabilirlik ve gerçek örneklere uygulanabilirlik bakımından değerlendirilmektedir.

DNA Biyosensörleri ve Moleküler Tanı

Laboratuvarda hastalıklarla ilişkili genetik belirteçlerin belirlenmesine yönelik elektrokimyasal DNA biyosensörlerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Nükleik asitlerin hedefe özgü tanınması ile elektrokimyasal ölçümün bir araya getirilmesi sayesinde hızlı, ekonomik ve yüksek duyarlılığa sahip moleküler tanı yaklaşımları üzerinde çalışılmaktadır.

Bu çalışmaların güncel örneklerinden biri, Prof. Dr. Sabriye Perçin Özkorucuklu yürütücülüğünde gerçekleştirilen “LAMP Aracılığıyla HPV 16 Tespitine Yönelik DNA Biyosensörü Geliştirilmesi ve Servikal Örneklerde Uygulaması” başlıklı TÜSEB destekli projedir. Projede, izotermal DNA çoğaltma yöntemi olan LAMP ile biyosensör teknolojisinin birleştirilerek HPV 16’nın belirlenmesine yönelik uygulanabilir bir analiz sisteminin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Enzim Biyosensörleri

Enzimlerin elektrot yüzeylerine immobilizasyonuna dayanan biyosensör sistemleri laboratuvarın önemli araştırma konularındandır. Bu sistemlerde enzimin hedef molekülle gerçekleştirdiği özgül biyokimyasal reaksiyon, ölçülebilir bir elektrokimyasal sinyale dönüştürülmektedir.

Enzim immobilizasyonunda kullanılan yüzeylerin geliştirilmesi, biyosensörlerin çalışma koşullarının optimize edilmesi ve analitik performanslarının değerlendirilmesi laboratuvarın araştırma faaliyetleri arasında yer almaktadır.

Doğal Ürünler ve Sekonder Metabolit Analizleri

Laboratuvarda bitkisel kaynaklı biyolojik olarak aktif bileşiklerin araştırılmasına yönelik çalışmalar da yürütülmektedir. Bitki örneklerinde bulunan fenolik bileşikler, antosiyaninler ve diğer sekonder metabolitlerin ayrılması ve miktarlarının belirlenmesi için kromatografik yöntemlerden yararlanılmaktadır.

Bu kapsamda;

  • Bitkisel materyallerden ekstraksiyon,
  • Sekonder metabolitlerin izolasyonu,
  • HPLC yöntemiyle nitel ve nicel analiz,
  • Yöntem optimizasyonu,
  • Antioksidan aktivitenin değerlendirilmesi,
  • Doğal bileşiklerin nanopartikül formülasyonlarında kullanılması

gibi çalışmalar gerçekleştirilmektedir.

Analitik Yöntem Geliştirme

Laboratuvarda gerçekleştirilen araştırmalar yalnızca ölçüm yapılmasını değil, araştırma problemine uygun yeni analiz yöntemlerinin geliştirilmesini de kapsamaktadır.

Yöntem geliştirme süreci genel olarak şu basamaklardan oluşmaktadır:

Araştırma hedefinin belirlenmesi → Numune hazırlama → Analitik yöntemin seçilmesi → Sensör veya elektrot yüzeyinin geliştirilmesi → Deneysel koşulların optimizasyonu → Analitik performansın değerlendirilmesi → Gerçek örnek uygulaması → Verilerin yorumlanması ve raporlanması

Geliştirilen yöntemlerde doğruluk, kesinlik, seçicilik, duyarlılık, doğrusallık, tayin sınırı ve tekrarlanabilirlik gibi analitik performans ölçütleri değerlendirilmektedir.

Eğitim ve Araştırmacı Yetiştirme

Biyoanalitik Kimya Laboratuvarı; lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin disiplinler arası araştırma becerileri kazanmalarına katkı sağlamaktadır. Öğrenciler, araştırma sorusunun oluşturulmasından deney tasarımına, laboratuvar uygulamalarından veri analizine ve bilimsel yayın hazırlanmasına kadar araştırmanın farklı aşamalarında görev alabilmektedir.

Laboratuvar çalışmaları aşağıdaki ders ve araştırma alanlarıyla ilişkilidir:

  • Biyoanalitik Kimya
  • Biyoanalitik Yöntemler
  • Biyosensörler ve Uygulamaları
  • Elektrokimya
  • Moleküler Yaşam Bilimlerinde Enstrümantal Analiz
  • Lisans bitirme projeleri
  • Yüksek lisans ve doktora tezleri

İş Birliği Olanakları

Laboratuvar; moleküler biyoloji ve genetik, analitik kimya, biyokimya, biyoteknoloji, eczacılık, tıp, çevre ve gıda bilimleri alanlarında disiplinler arası iş birliklerine açıktır.

Ortak çalışmalar kapsamında;

  • Araştırma ve deney tasarımı,
  • Sensör ve biyosensör geliştirilmesi,
  • Elektrokimyasal analiz,
  • Biyolojik ve farmasötik örneklerin incelenmesi,
  • HPLC temelli sekonder metabolit analizi,
  • Analitik yöntem optimizasyonu,
  • Lisansüstü tez ve araştırma projeleri,
  • Bilimsel sonuçların değerlendirilmesi ve raporlanması

konularında çalışmalar yürütülebilmektedir.

Vizyon

Biyoanalitik Kimya Laboratuvarının vizyonu; analitik kimya ile moleküler yaşam bilimlerinin kesişiminde yenilikçi, duyarlı, seçici ve uygulanabilir analiz sistemleri geliştiren; sağlık ve biyoteknoloji alanlarında katma değer üreten; nitelikli araştırmacılar yetiştiren ve ulusal ve uluslararası bilimsel iş birlikleri kuran öncü bir araştırma laboratuvarı olmaktır.

İletişim

Prof. Dr. Sabriye Perçin Özkorucuklu
E-posta: sabriyeo@istanbul.edu.tr

Doç. Dr. Gizem Yıldırım Baştemur
E-posta: gizemyildirimbastemur@istanbul.edu.tr

Biyoinformatik, biyolojik problemlerin çözümünde bilgi teknolojilerinin kullanılması olarak tanımlanabilir. En dar tanımıyla, genomik dizileri destekleyen biyolojik veri tabanlarının oluşturulması ve işletilmesidir. En geniş tanımıyla ise, biyolojik problemlerin çözümünde mevcut tüm bilgisayar uygulamalarının kullanılması olarak anlaşılmaktadır.

Biyoinformatik, modern biyolojide iki temel bilgi akışını kapsamaktadır:

  1. Genetik bilgi akışı:
    Bir organizmanın DNA’sının incelenmesiyle özelliklerinin belirlenmesinden başlayarak, bu organizma türünün oluşturduğu toplulukların karakteristik özelliklerine kadar uzanan bilgi akışıdır. Elde edilen DNA bilgisi, genetik havuzun tanımlanmasında yeniden kullanılmaktadır.
  2. Deneysel bilgi akışı:
    Biyolojik olayların gözlemlenmesiyle elde edilen bilgiler, açıklayıcı modellerle tanımlanır; ardından bu modellerin doğruluğu yeni deneylerle test edilir.

Son yirmi yılda, temel biyolojik araştırmaların klinik tıp uygulamaları ve klinik bilgi sistemleri üzerindeki etkisi daha belirleyici hale gelmiş ve yeni nesil epidemiyolojik, tanısal ve tedaviye yönelik modüllerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Biyoinformatik çalışmaları her ne kadar temel bilim araştırmalarına yönelik gibi görünse de, önümüzdeki on yıl içinde klinik bilişim için vazgeçilmez olacaktır. Örneğin, DNA dizi bilgileri giderek artan sıklıkta hasta tıbbi formlarına dahil edilecektir. Günümüzde ABD’de bazı sigorta şirketleri, risk primlerini belirlerken güncel genetik tarama test sonuçlarını talep edebilmektedir.

Biyoinformatik çalışma grubu; maya genomunda (S. cerevisiae ve S. pombe) bulunan farklı DNA yapılarının (Z-DNA, G-dörtlü sarmal vb.) araştırılması ve bu yapılar ile gen fonksiyonları arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yürütmektedir. Model organizma olması nedeniyle özellikle S. pombe genomundan elde edilecek bilgiler; hayvan ve insanlara yönelik moleküler çalışmalara (kanser, apoptoz, sistem biyolojisi vb.) yeni yaklaşımlar sunacaktır. Çalışma grubu ayrıca bitkilerde biyoinformatik destekli moleküler belirteçlerin belirlenmesi üzerine de çalışmalar yapmaktadır.

Proje

  • Web tabanlı programlar kullanılarak S. pombe genomunda Z-DNA bölgelerinin tespiti

Biyoinformatik Çalışma Grubu Üyeleri

  • Prof. Dr. Ercan Arıcan
  • Dr. Öğr. Üyesi Kemal Şanlı
  • Dr. Öğr. Üyesi Terje Marken Steinum

Genetik Hastalıklar ve Moleküler Analiz Araştırma Laboratuvarı, insan hastalıkları üzerine genomik ve transkriptomik çalışmalar yürütmektedir. Laboratuvar, hastalıkların patofizyolojisini aydınlatmak ve erken tanı koyabilmek amacıyla biyobelirteçlerin bulunmasına odaklanmaktadır.

Laboratuvarda prenatal tanı, in vitro fertilizasyon (IVF), tekrarlayan düşükler, over (yumurtalık) kanseri ve spor genetiği üzerine araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmalarda; kan, doku, amniyotik sıvı, peritoneal sıvı ve diğer vücut örneklerinden elde edilen DNA, RNA ve küçük RNA’ların (miRNA, piRNA) ekspresyonları; mikroarray, PCR, dijital PCR ve dizileme gibi ileri teknolojik yöntemler kullanılarak analiz edilmektedir. Prenatal tanı alanında, hem anne hem de bebeği etkileyen preeklampsi gibi hastalıkların erken teşhisinde belirteç olarak kullanılabilecek 4 önemli miRNA patenti elde edilmiştir. Tekrarlayan düşükler ve IVF başarısızlıklarının moleküler nedenlerini araştırmak amacıyla bu hastalardan alınan doku ve kan örnekleri üzerinden farklı miRNA, mRNA ve gen profilleri belirlenmiştir.

Laboratuvarımızda, over kanserinin oluşumu ve ilerlemesinde etkili olan genler, mRNA’lar ve miRNA’lar, non-invaziv yöntemler (likit biyopsi) kullanılarak erken evrede tespit edilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca, kanserin tekrarlamasına neden olan kanser kök hücrelerinin etkisi ve analizi üzerine çalışmalar da sürdürülmektedir.

Genetik Hastalıklar ve Moleküler Analiz Araştırma Laboratuvarı, genomdaki polimorfizmlerin incelenmesi yoluyla spor ve egzersiz bilimi alanında da çalışmalar yürütmektedir. Genetik kökenli hastalıkların tanı ve tedavisine yönelik moleküler belirteçleri keşfetmek amacıyla, farklı disiplinlerden lisans mezunu araştırmacılar ile birlikte yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğrenciler yetiştirilerek akademik çalışmalar yürütülmektedir. Bu alanlarda gerçekleştirilen araştırmaların sonuçları, yüksek etki faktörlü uluslararası dergilerde yayımlanmıştır. Her yıl en az 4 bilimsel makale üreten araştırma ekibimiz, çalışmalarını yoğun bir şekilde sürdürmekte ve insan hastalıklarının moleküler analizine katkı sağlamaktadır.

İletişim

Prof. Dr. Tuba Günel
Tel: 0212 455 57 00 / 20305
E-posta: gunel@istanbul.edu.tr

Arş. Gör. Dr. Ece Gümüşoğlu
Tel: 0212 455 57 00 / 20305
E-posta: ece.gumusoglu@istanbul.edu.tr

Hayvan Hücre Kültürü Laboratuvarı, ilk olarak 1992 yılında Fen Fakültesi bünyesinde Prof. Dr. Avni Kuru tarafından kurulmuştur. Laboratuvar, 2007 yılında İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenen bir araştırma projesi kapsamında tamamen yenilenmiş ve Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü bünyesinde faaliyetlerine başlamıştır.

Uluslararası standartlara uygun olarak yeniden yapılandırılan Hayvan Hücre Kültürü Laboratuvarı, günümüzde birçok tez ve araştırma projesinin yürütüldüğü modern bir araştırma altyapısı olarak hizmet vermektedir. Geniş hücre koleksiyonu, ileri düzey ekipmanları ve deneyimli araştırmacıları ile pek çok birime destek sağlamış ve danışmanlık yapmıştır.

Araştırma Alanları

Laboratuvarın başlıca araştırma konuları şunlardır:

  • Çeşitli bitki ekstraktlarının ve saf bileşiklerin sitotoksik etkilerinin test edilmesi
  • Antioksidan ve antiviral aktivitelerinin değerlendirilmesi
  • Apoptotik etkilerinin incelenmesi
  • Oksidatif stres sonucu hücre içi moleküllerde (DNA, protein ve lipidler) meydana gelen hasarın belirlenmesi
  • Biyolojik sistemlerde antioksidasyon ve detoksifikasyon mekanizmalarının aydınlatılmasına yönelik çalışmalar

Hücre ve Virüs Koleksiyonu

Laboratuvarda bulunan hücre koleksiyonu:

  • HeLa
  • Vero
  • C6 glioma
  • NRK-52E
  • MDCK
  • VHF93

Ayrıca laboratuvar bünyesinde bir virüs koleksiyonu da bulunmakta olup:

  • Influenza virüsü
  • Parainfluenza tip 2 virüsü

üzerine çalışmalar yürütülmektedir.

Laboratuvar Ekipmanları

  • pH metre (Jenco)
  • Tezgah üstü santrifüj (Nüve, NF-400)
  • Vorteks karıştırıcı (Fisons)
  • Mini otoklav (Nüve, OT-012)
  • Buzdolabı
  • Karbondioksit inkübatörü (HeraCell 240 ve HeraCell 150i, Thermo Scientific)
  • İnkübatör (Nüve, FN-055)
  • Laminar akış kabini (Class II, Bilser)
  • Vakum sistemi (Integra Vacusafe)
  • Mikroskop (Prior)
  • İnvert mikroskop (CK ve CK-31, Olympus)

Araştırma Grubu

  • Prof. Dr. Nazlı ARDA
  • Prof. Dr. Ali KARAGÖZ
  • Prof. Dr. Evren Önay UÇAR
  • Doç. Dr. Cenk KIĞ
  • Doç. Dr. Murat PEKMEZ
  • Dr. Öğr. Üyesi Elif Mertoğlu KAMALI

İletişim

  • Prof. Dr. Nazlı ARDA
    Tel: 0212 455 57 00 / 15212, 15113
    E-posta: narda@istanbul.edu.tr
  • Prof. Dr. Ali KARAGÖZ
    Tel: 0212 455 57 00 / 15116
    E-posta: sanicula@istanbul.edu.tr
  • Prof. Dr. Evren Önay UÇAR
    Tel: 0212 455 57 00 / 15117, 15107
    E-posta: evrenonay@istanbul.edu.tr
  • Doç. Dr. Murat PEKMEZ
    Tel: 0212 455 57 00 / 15468, 15107
    E-posta: muratpekmez@hotmail.com

Projeler

BAP Projeleri

  • “Halk Arasında Kullanılan Çeşitli Tıbbi Bitkilerin Antiviral ve Antitümoral Aktivitelerinin Değerlendirilmesi”
    (Proje No: 1603/30042001, Tamamlandı, Yürütücü: Prof. Dr. Ali Karagöz)
  • “Hücre Kültürlerinde Oksidatif Stres Sonucu Oluşan Protein Karbonillerinin Florometrik ve Elektroforetik Analizi”
    (Proje No: 268/23082004, Tamamlandı, Yürütücü: Prof. Dr. Nazlı Arda) 

Bu laboratuvarda, ağır metal metabolizması, yaşlanma ve kanser ile ilişkili hastalıklar üzerine yapılan araştırmalarda model organizma olarak kullanılan Schizosaccharomyces pombe suşu ile aktif farmasötik bileşenlerin hedefleri ve aktiviteleri belirlenmektedir.

Ayrıca bu organizmada glikoz baskılanması (glucose suppression) ve oksidatif stres yanıtı metabolizmaları aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Ökaryotik bir model organizma olan Schizosaccharomyces pombe mayasında; glikoz algılama, hücre içi taşınım, sinyal iletimi ve stres yanıtı yollarının incelenmesi, hem transkriptom analizleri hem de qPCR tekniği kullanılarak hedef genlerin ekspresyon analizleri ile birlikte biyokimyasal yöntemlerle gerçekleştirilmektedir.

Bu çalışmalara ek olarak, oksidatif stres ve ısı şokuna karşı depo karbonhidratlarının sentez ve yıkım hızlarının araştırılması yürütülmektedir. Aynı koşullar altında tiamin metabolizması ile ilişkili genlerin transkripsiyon analizleri de yapılmaktadır. Ayrıca, glikoz algılama ve glikozun hücre içine alımında rol oynayan genlerin yapısal ve transkripsiyonel analizleri gerçekleştirilmektedir.

LABORATUVAR EKİPMANLARI

  • Ökaryotik hücre sayacı
  • Hücre lizis cihazları
  • Jel görüntüleme sistemleri
  • Çalkalamalı inkübatör
  • Biyogüvenlik kabini

ARAŞTIRMA GRUBU

  • Prof. Dr. Bedia Gemici Palabıyık
  • Dr. Öğr. Üyesi Semian Karaer Uzuner
  • Dr. Öğr. Üyesi Çağatay Tarhan
  • Araş. Gör. Dr. Merve Yılmazer

İLETİŞİM

Dr. Öğr. Üyesi Semian Karaer Uzuner
E-posta: semka@istanbul.edu.tr

Prof. Dr. Bedia Gemici Palabıyık
E-posta: bediag@istanbul.edu.tr

PROJELER

  • Mayada süperoksit dismutaz enzimine özgü çinko taşıyıcı proteinlerin araştırılması
  • Schizosaccharomyces pombe’de hücresel yaşlanma çalışmaları
  • Glikoz baskılanmasına dirençli invertaz mutantlarında glikoz metabolizması ile oksidatif stres yanıtı arasındaki ilişkinin incelenmesi (İ.Ü. BAP)
  • Schizosaccharomyces pombe invertaz mutantlarında glikoz sinyallemesi ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin genom düzeyinde incelenmesi (İ.Ü. BAP)
  • Schizosaccharomyces pombe’de glikoz baskılanması ve stres yanıt yollarının araştırılması (TÜBİTAK-TBAG, Proje No: 211T178)

Molküler Biyokimya Laboratuvarı, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenen 4120 no’lu proje kapsamında, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü bünyesinde 2010 yılında kurulmuştur. TÜBİTAK projeleriyle de desteklenen bu laboratuvar, gelişmiş cihaz altyapısı sayesinde birçok bilimsel araştırma, lisansüstü eğitim ve tez çalışmasında kullanılan bir analiz laboratuvarıdır.

Laboratuvarın kuruluş amacı; moleküler biyolojinin önemli bir alanını oluşturan protein çalışmaları kapsamında, ileri düzey cihazlar ve yeni yöntemler kullanarak uluslararası standartlarda nitelikli ve kapsamlı bilimsel araştırmalar yürütmek ve bu alanda söz sahibi olmaktır. Ayrıca çok sayıda lisansüstü öğrenci yetiştirerek, bu alanda hem üniversitemize hem de ülkemize katkı sağlayacak yetkin araştırmacılar kazandırmayı hedeflemektedir.

ARAŞTIRMA KONULARI

Bu laboratuvarda insan, hayvan, bitki ve mikroorganizmalardan elde edilen materyaller üzerinde proteom analizi yapılmaktadır.

  • Stres proteinleri ve oksidatif protein hasarları proteomik tekniklerle belirlenir
  • Çeşitli enzim aktiviteleri ölçülür
  • Polipeptitlerin elektroforetik ve kromatografik ayrımı gerçekleştirilir

LABORATUVAR EKİPMANLARI

  • pH metre (Inolab)
  • Isıtmalı manyetik karıştırıcı (Heidolph)
  • Terazi (Precisa)
  • Hassas terazi (Man)
  • İzolelektrik odaklama cihazı (Bio-Rad)
  • Soğutmalı santrifüj (Sigma 3-30K)
  • Western blot sistemi (Bio-Rad)
  • Tüp karıştırıcı (Velp Scientifica)
  • Dikey elektroforez sistemleri (Bio-Rad, ATTO)
  • Ultrasonik su banyosu
  • Tüp döndürücü
  • Plaka çalkalayıcı
  • Moleküler görüntüleme sistemi (ChemiDoc XRS)
  • Spektroflorometre
  • Jel görüntüleme sistemi
  • Protein saflaştırma cihazı
  • Jel kurutma sistemi
  • Otomatik elektroforez sistemi
  • Derin dondurucu
  • Buzdolabı
  • HPLC (Shimadzu)
  • Qubit spektroflorometre

ARAŞTIRMA GRUBU

  • Prof. Dr. Nazlı Arda
  • Prof. Dr. Ali Karagöz
  • Prof. Dr. Evren Önay Uçar
  • Doç. Dr. Murat Pekmez
  • Dr. Öğr. Üyesi Elif Mertoğlu

İLETİŞİM

Prof. Dr. Nazlı Arda
E-posta: narda@istanbul.edu.tr

Prof. Dr. Evren Önay Uçar
E-posta: evrenonay@istanbul.edu.tr

PROJELER

BAP PROJELERİ

  • Hücre kültürlerinde oksidatif stres sonucu oluşan protein karbonillerinin florometrik ve elektroforetik analizi
  • Oksidatif stresin neden olduğu DNA hasarı ve onarımı üzerine bitki ekstraktlarının etkileri
  • İstanbul’daki bazı ağaç polenlerinin alerjenik özelliklerinin incelenmesi
  • Oksidatif protein hasarlarının belirlenmesi ve antioksidan aktivitenin değerlendirilmesi
  • Hücre kültürlerinde oksidatif stres hasarlarının onarımında bitki ekstraktlarının etkileri
  • Pankreas hücrelerinin beta hücrelerine farklılaşma mekanizmalarının incelenmesi
  • Hücre içi fosforilasyon mekanizmalarının araştırılması

TÜBİTAK PROJELERİ

  • Süt proteinlerinin antioksidan, antiviral ve antimikrobiyal aktivitelerinin belirlenmesi
  • Aerobik granüler çamurun yapısı ve stabilitesinin incelenmesi
  • Türkiye’de yetişen bazı endemik bitkilerin kimyasal içerikleri ve biyolojik aktiviteleri
  • Glioma hücrelerinde koenzim Q10 ve beta-karotenin etkileri
  • Isı şok proteinlerinin proteomik analizi

DOKTORA TEZLERİ

  • Oksidatif stres altında protein oksidasyonuna karşı antioksidanların koruyucu etkisi
  • Hücrelerde stres proteinlerinin ekspresyonu
  • DNA hasarları ve koruyucu etkiler
  • İlaçların hücresel düzeyde oluşturduğu hasarlar
  • Gen ekspresyon analizleri

YÜKSEK LİSANS TEZLERİ

  • Hücrelerde apoptoz mekanizmaları
  • Bitkilerde proteomik analiz
  • Polen proteinlerinin alerjenik özellikleri

Moleküler Patoloji Laboratuvarında, modern moleküler biyoloji teknikleri kullanılarak patojenlerin moleküler ve biyokimyasal karakterizasyonu gerçekleştirmekte, konak ve patojen arasındaki etkileşimler incelenerek, ilaç kullanımını azaltmak, üretim verimliliğini arttırmak ve dolaylı olarak halk sağlığına katkı sağlamak amaçlamaktadır. Bu kapsamda, enfeksiyon sürecinde görevli virülans genleri ve patojenlerin antimikrobiyal ilaçlara karşı geliştirdiği direnç mekanizmaları moleküler düzeyde incelenmekte, doğal ortamlarından izole edilen mayaların bitki patojeni mantarlar üzerindeki antagonistik etkileri araştırılmakta, patojenle mücadelede kullanılacak antimikrobiyal peptidlerin heterolog sistemlerde üretimi ve nano-ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi üzerine projeler gerçekleştirilmektedir. Fungal patojenlere ait toksinlerin ve antifungal ilaçların hücresel ve moleküler düzeydeki etkileri mezenkimal kök hücreler ve hücre hatları üzerinde incelenmektedir. 

 AR-GE Birimleri
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Patoloji Laboratuvar Zemin Kat MBZ-06 no’lu laboratuvar 

Öğretim Üyeleri:
Prof.Dr. Gülruh Albayrak
Dr. Öğr. Üyesi Elif Çepni Yüzbaşıoğlu

Bölüm/Fakülte/Üniversite İçi İşbirlikleri

Su Bilimleri Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiriciliği ve Hastalıkları Bölümü, Su Ürünleri Hastalıkları Anabilim Dalı, Biyoloji Bölümü Moleküler Biyoloji Anabilim Dalı

Ulusal İşbirlikleri

Marmara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü

Atlas Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

Konya Tarım ve Gıda Üniversitesi, Tarım ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

 Uluslararası İşbirlikleri

Turku Üniversitesi, Biyokimya ve Gıda Kimyası Bölümü (Finlandiya)

 Çalışma Ekibi
Uzman Mehmet Arslan (Doktora Öğrencisi)
Başak Çalık (Yüksek Lisans Öğrencisi)

 Araştırma Alanları

Moleküler Mikrobiyoloji

  • Patojenlerde genotipleme, kemotipleme, sekonder metabolit üretimi, doğal bitkisel yağların antimikrobiyal etkilerinin araştırılması, mikrobiyal transformasyon ve gen susturma çalışmaları


Moleküler Bakteriyoloji

  • Balıklarda hastalık etmeni olan bakterilerin virulans mekanizmalarının karakterizasyonuna yönelik çalışmalar
  • İnsanlarda hastalıktan sorumlu olan bakterilerin virulansının inhibisyonuna yönelik araştırmalar 

Biyoteknoloji

  • Bitki kaynaklı antimikrobiyal peptidin sanayi yan ürünleri kullanılarak biyoreaktörde heterelog üretimi


Hücre Kültürü

  • Mikotoksinlerin ve tarım ilaçlarının kök hücreler üzerindeki etkilerinin araştırılması


 Uygulanan Teknikler

Temel moleküler biyoloji ve temel mikrobiyoloji teknikleri; rekombinant DNA teknolojisi, polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ve gerçek zamanlı PZR ile çoğaltım, agaroz jel elektroforezi, poliakrilamid jel elektroforezi, western melezleme, gümüş boyama, heterelog protein üretimi,   protein izolasyonu ve saflaştırılması, antimikrobiyal aktivite tayini, API aracılı biyokimyasal tanı, canlılık testleri vb.  

 

Laboratuvar Altyapısı

Sınıf II biyogüvenlik kabini

Sıcaklık ve ışık kontrollü büyütme kabini

PZR cihazı

Çalkamalı inkübatör 

Masaüstü santrifüj

Jel elektroforez sistemleri

Su banyosu 

Işık mikroskobu

Floresan mikroskobu (Ortak kullanım)

Gerçek zamanlı PZR cihazı (Ortak kullanım)

Elektroporasyon cihazı  (Ortak kullanım) 

Jel görüntüleme sistemi  (Ortak kullanım) 

İnkübatör  (Ortak kullanım)

Soğutmalı santrifüj  (Ortak kullanım)

Çeker ocak  (Ortak kullanım)

Spektrofotometre  (Ortak kullanım)

Ultrasonikatör  (Ortak kullanım)

 

 Güncel Yüksek Lisans ve Doktora Tez Başlıklarından Örnekler

Yüksek Lisans Tez Başlıkları

  • Yeni Aureobasidium pullulans izolatlarının fusarium culmorum'a karşı biyokontrol aktivitelerinin araştırılması 
  • Esansiyel yağların antibiyotik dirençli Lactococcus garvieae suşları üzerindeki antimikrobiyal etkisinin araştırılması
  • Fusarium'da fludioksonil'in mikotoksin sentezinden sorumlu özgün genlerin anlatımı üzerindeki etkisinin araştırılması
  • Karbendazimin DNA metilasyonu üzerindeki etkisinin Fusarium'da araştırılması
  • Yaygın olarak kullanılan antifungal ajanların Fusarium türlerinin genomik kararsızlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması

Doktora Tez Başlığı

  • Bitki Kaynaklı Rekombinant Füzyon Peptidinin Büyük Ölçekte Üretimi
  • Cilt bakım ürünlerinin formülasyonunda potansiyel bir bileşen olarak doğal antimikrobiyal peptit üretimi
  • Mikotoksinlerin Mezenkimal Kök Hücrelerinin Sağkalımı ve Bölünmesi Üzerindeki Etkilerinin Transkriptomik Düzeyde Taranması

 Yayınlardan Örnekler

Albayrak, G., Varol, G. İ., & Teker, T. (2025). Regulation of Tri5 Gene Cluster in Fusarium Species Through tri4 and tri5 Genes. In Fungal Infections: Causes, Diagnostics, and Treatments (pp. 97-111). Cham: Springer Nature Switzerland.

Albayrak, G., Teker, T., Varol, G. İ., & Yörük, E. (2025). Zearalenone Production: Occurrence, Biosynthesis in Fusarium spp., and Impacts on Public Health. In Fungal Infections: Causes, Diagnostics, and Treatments (pp. 81-96). Cham: Springer Nature Switzerland.

Akpinar, R., Arslan, M., Teker, T., Shikhaliyeva, I., Albayrak, G., & Ozkorucuklu, S. P. (2025). Evaluation of B-type Trichothecene Production by Fusarium graminearum and F. culmorum strains. Journal of Food Composition and Analysis, 108446.

Arslan, M., & Albayrak, G. (2025). Investigation of the mode of action and cytotoxicity of prothioconazole on Fusarium phytopathogens. Physiological and Molecular Plant Pathology, 102918.

Shikhaliyeva, I., Cenk, K. I. Ğ., Gömeç, Ö. Y., & Albayrak, G. (2024). Fusariotoxin-Induced Toxicity in Mesenchymal Stem Cells and Fibroblasts: A Comparison Between Differentiated and Undifferentiated Cells. Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences, 21(1), 62.

Teker, T., Albayrak, G., & Turan, K. (2023). Heterologous Expression and Initial In Silico Characterization of a Novel Snakin-Z Peptide. International Journal of Peptide Research and Therapeutics, 29(5), 84.

Gazdağlı, A., & Albayrak, G. (2023). Characterızatıon Of cox3 And rnl Genes Encoded in Mitochondria Of Fusarium graminearum Schwabe. Trakya University Journal of Natural Sciences, 24(1), 3-9.

Albayrak, G., Yörük, E., Teker, T., & Sefer, Ö. (2023). Investigation of antifungal activities of myrcene on Fusarium reference strains. Archives of Microbiology, 205(3), 82.

Gazdağlı, A., Baştemur, G. Y., Yörük, E., Özkorucuklu, S. P., & Albayrak, G. (2023). Molecular analysis of the genes responsible for catalysing intracellular steps of aurofusarin biosynthesis in Fusarium culmorum. Brazilian Archives of Biology and Technology, 66, e23210821.

 

Şekil In vitro Fusarium kültürleri ve antifungal ajan uygulaması; F. graminearum misel, spor ve protoplast yapıları; Fusarium’un Aerobasidium ile biyolojik kontrolü; in planta Fusarium enfeksiyonu deneyleri

Şekil Bitki antimikrobiyal peptidinin E. coli’de heterolog ekspresyonu ve fermentörde pilot üretimi;


 


Şekil Lactococcus garvieae zoonotik patojeninin biyokimyasal ve genotiplendirme esaslı tanımlaması